Office of the Auditor General (OAG) – Jubbaland State Somalia

Jubbaland Audit Bill – Somali Version

Sharciga Hantidhowrka Dowlad-goboleedka Jubbaland, 2016 wuxuu dhisayaa qaab-dhismeedka sharci iyo hay’adeed ee hantidhowrka dowladda, isaga oo ujeeddadiisu tahay xoojinta isla xisaabtanka, hufnaanta, iyo kormeerka maareynta kheyraadka dadweynaha. Sharcigu wuxuu si rasmi ah u abuurayaa Xafiiska Hantidhowrka Guud oo ah hay’ad dowladeed oo joogto ah, lehna awood sharci oo ka shaqaysa dhammaan dhulka Jubbaland.

Hantidhowrka Guud ayaa ah madaxa xafiiska, waxaana uu yahay hantidhowraha dibadeed ee ugu sarreeya ee dhammaan hay’adaha dowladda, oo ay ku jiraan wasaaradaha, wakaaladaha, dowladaha hoose, iyo ganacsiyada ay dowladdu leedahay. Sharcigu wuxuu si cad u adkeeyaa madax-bannaanida xafiiska, isaga oo dhigaya in Hantidhowrka Guud uusan cidna uga amar qaadan fulinta waajibaadkiisa.

Sharcigu wuxuu siinayaa Hantidhowrka Guud awoodo ballaaran oo uu ku sameeyo hantidhowr maaliyadeed, u hoggaansanaan sharci, iyo qiimeyn waxqabad. Waxa uu xaq u leeyahay helitaanka dhammaan dokumentiyada, xogta, shaqaalaha, iyo goobaha loo baahan yahay si uu hawshiisa u guto. Hay’adaha dowladda waxaa saaran waajib sharci ah in ay bixiyaan macluumaadka loo baahan yahay, iyadoo diidmada ama carqaladeyntu ay tahay dembi.

Waxaa sidoo kale la dejiyey nidaam cad oo warbixin iyo isla xisaabtan ah, halkaas oo hay’adaha dowladda looga baahan yahay in ay soo gudbiyaan xisaabaadkooda muddo cayiman gudaheed. Hantidhowrka Guud waa in uu soo saaraa warbixinno sanadle ah iyo kuwo gaar ah oo loo gudbiyo Baarlamaanka, isla markaana loo furo dadweynaha. Guddiga Xisaabaadka Dowladda ayaa door muhiim ah ka qaata dib-u-eegista warbixinnadaas iyo hubinta fulinta talooyinka.

Sharcigu wuxuu kaloo qeexayaa qaab-dhismeedka maamulka ee xafiiska, oo ay ku jiraan shaqaalaha, habka shaqaaleysiinta, iyo isticmaalka khubaro qandaraas ah marka loo baahdo. Waxaa la adkeeyey in hawlaha hantidhowrka lagu saleeyo jaangooyooyin xirfadeed iyo xeerar anshaxeed oo sugan.

Dhinaca maaliyadda, sharcigu wuxuu dammaanad qaadayaa madaxbannaanida xafiiska iyada oo loo marayo qoondayn miisaaniyadeed oo toos ah iyo suurtagalnimada soo celinta kharashaadka adeegyada qaarkood. Isla markaana, waxaa jira nidaamyo lagu hubinayo isla xisaabtanka xafiiska laftiisa, oo ay ka mid tahay in lagu sameeyo hantidhowr madax-bannaan.

Ugu dambeyn, sharcigu wuxuu dejinayaa dambiyo iyo ciqaabo la xiriira carqaladeynta hantidhowrka, bixinta xog been ah, iyo ku takri-falka macluumaadka. Waxa kale oo uu siinayaa difaac sharci ah Hantidhowrka Guud iyo shaqaalaha marka ay gudanayaan waajibaadkooda si daacadnimo leh.

Guud ahaan, sharcigani wuxuu bixinayaa saldhig sharci oo adag oo lagu horumarinayo maareynta maaliyadda dowladda, kor loogu qaadayo isla xisaabtanka hay’adaha, laguna xoojinayo nidaamka dowlad-wanaagga ee Jubbaland.